Mersin Ortadoğu Hastanesi' ne Hoşgeldiniz.
ÇAĞRI MERKEZİ: 444 12 53      

Anne-Baba tutumları

Anne-baba olarak sizlerin ve ailenin diğer bireylerinin çocukla olan etkileşimi, çocuğun aile içindeki yerini belirlemekte büyük rol oynar. Çocuğun psikolojik ve sosyal gelişiminde sizlerin tutumlarının etkisi büyüktür. Kişilik gelişimi, her ne kadar insanın yaşamı boyunca süregelse de, kişilik gelişiminin temeli, çocukluk döneminde atılır.

Anne – babaların aşırı koruyucu tutumları sürekli olarak çocuğa ve çevreye müdahaleyle kendisini gösterir. Bu durumda, çocuğa sevgiyle beraber aşırı koruyucu ve aynı zamanda engelleyicitutumlar sergilenir. Çocuğa anne- baba tarafından farkında olmadan "sen yapamazsın, daha küçüksün" gibi mesajlar iletilir. Bu tutum, çocuğun kendisini tanımasını ve yapabileceklerinin farkına varmasını engelleyebilir.

Anne babanın tutumları arasında tutarsızlık olması; bir çocuğa annenin ayrı, babanın ayrı davranması demektir. Çocuğa konulan kuralların ve sınırların devamı içinde, aile içinde bir tutarlılık olması gerekmektedir. Ebeveynlerden birinin kararı diğerini çok rahatsız etse bile, bu durum çocuğun önünde kesinlikle konuşulmamalıdır. Çocuğun anne ve babanın aynı fikirde ve kararlılıkta olduğunu görmesi durumu kabullenmesini kolaylaştıracaktır. Davranış değişikliği gerektiren durumlarda da anne – babanın aynı tutumu sergilemesi ve çocuğun her aynı davranışının aynı şekilde sonuçlanması, çocuğun ikna olmasını ve davranış değişikliği sağlamayı büyük ölçüde kolaylaştırır.

Ebeveyn tutumları içinde en ideal olanı demokratik anne – baba tutumudur. Bu tutumun iki temel öğesi vardır; sevgi ve disiplin. Karşılıksız sevgiyi her durumda hissettirmek, fakat belirli kurallar ve sınırlar olduğunu çocuğa bildirmek gerekir. Disiplin, aile içindeki denge ve düzenin oluşturulmasında önemlidir; fakat disiplin, toplumumuzda çoğunlukla "cezalandırma" ile eşanlamlı olarak algılanır. Ancak disiplin, cezalandırma kadar ödüllendirmeyi de içerir. Çocuğun topluma uyumunu kolaylaştıran davranışlarının yönlendirilmesini sağlar.

isiplin esneklik ve tutarlılık gibi temel ilkeleri de içerir. Burada kastedilen, kuralların açık ve net olması, çocuğun sınırlarının belli olması, aile içinde tutarlılık sağlanmasıdır. Ceza verilmesi gerekiyorsa hemen uygulanmalı, cezanın hangi davranışa yönelik olduğu çocuğa açıklanmalıdır. Bu durumda uygulanması mümkün olmayan cezalar ve yaptırımlardan bahsetmemek gerekir (‘Artık annen/baban olmam.’ ‘Seni bırakır giderim.’ gibi). Aynı zamanda bu tür söylemler çocukta korkular oluşmasına da sebep olur.

Ceza uygulamasının yanında ödül uygulaması da çok etkilidir. Yapılan en ufak bir olumlu davranışın bile takdir edilmesi, o davranışın görülme sıklığını arttıracaktır. Unutulmamalıdır ki; davranış değiştirmedeki en etkili yollardan biri; olumlu davranışın pekiştirilmesidir. Bunun yanı sıra tıpkı cezada olduğu gibi ödüllerin de miktarını ve dozunu ayarlamak çok önemlidir.

Anne babaların çocuklarına yönelik tutumlarının tutarlı ve demokratik olması, onların kendileriyle barışık, kendilerine güvenli, huzurlu, birbirlerine karşı sevgi ve saygılı olmalarına olanak tanır. Unutulmamalıdır ki; çocuklarımızı yetiştirirken bakım vermek kadar, onlara yol göstermek ve iyi birer model olmak da büyük önem taşır.

 

Esra Naz ÖZEL
Psikolog

E-Bülten Üyeliği

Haber ve duyurular için üye olun

Bizi Takip Edin:

Hızlı İletişim

Çağrı Merkezi:  444 12 53

Telefon: 0324 357 58 00 / 0541 794 62 34 / 0541 794 60 85 / 0541 794 60 96 / 0553 315 26 96 

Adres: Atatürk Mah. Üniversite Yolu Üzeri 35. Sokak No : 11 Mezitli / Mersin